قارا گونئی

همايش بزرگداشت حكيم تيليم خان در ساوه برگزار مي شود ايرنا: رييس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي ساوه گفت: همايش بزرگداشت حكيم تيليم خان 26 تير ماه با حضور شاعران، محققان، پژوهشگران و هنرمندان اين شهرستان برگزار مي شود.

'علي شعباني' روز شنبه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا افزود: علاقه مندان مي توانند آثار خود را در قالب شعر و مقاله در خصوص راز ماندگاري ، جنبه هاي هنري شامل موسيقي،شعر،سبك هاي ادبي، تحليل سبك شناسي اشعار تيليم خان وعرفان و معنويت و منزلت انسان وسيماي اهل بيت (ع) در اشعار تيليم خان به دبيرخانه همايش ارسال كنند. وي بيان كرد: دبيرخانه اين همايش در اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي اين شهرستان مستقر است و تا 15 تير ماه آماده دريافت آثار علاقه مندان توسط هنرمندان مي باشد. شعباني گفت: حكيم تيليم خان، شاعر تواناي و تركي سراي شهرستان ساوه بوده است كه در سرودن اشعار در سالهاي دور دست توانايي داشته است. منبع: ايرنا http://www.irna.ir/NewsShow.aspx?NID=30426771   ***** همايش بزرگداشت حکيم تيليم خان شاعر ترک زبان ساوه تيرماه امسال برگزار ميشودرئيس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي ساوه هدف برگزاري همايش را احياي فرهنگ فردي و محلي / تکريم مفاخر فرهنگي ادبي / محلي / شناساندن افکار و اثار مفاخر فرهنگي هنري به نسل جوان / عنوان کرد شعباني افزود : سيماي اهل بيت (س) در اسناد تيليم خان / تحليل شرايط فرهنگي و اجتماعي روزگار حيات تيليم خان / جلوه هاي امر به معروف و نهي از منکر در اشعار ايشان / جنبه هاي معنوي افکار تيليم خان / موضوعات همايش است وي گفت : دبير خانه فعاليت خود را از بيستم خرداد با توزيع فراخوان در سطح استان هاي مرکزي /همدان / قم / قزوين / اذربايجان غربي و شرقي / زنجان / لرستان و البرز و فارس شروع کرده است اين همايش بيست و ششم تير در روستاي مراغه واقع در بخش نوبران ساوه برگزار مي شود. منبع: صدا و سيماي استان مركزي http://markazi.irib.ir/index.php?option=com_content&task=view&id=8623&Itemid=279

منبع: سایت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ساوه: http://savehershad.ir/ershad/Index.php

هوالجميل

همايـــش بزرگـداشــــت حکــيـــــم تیلیم خان

اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان ساوه با مشارکت بخشداري نوبران و انجمن شعر و موسيقي محلي حکيم تيليم خان ،  همايش بزرگداشت حکيم تيليم خان را برگزار مي نمايد . لذا بدينوسيله از کليه محققين ، پژوهشگران و علاقمندان دعوت به عمل مي آيد تا آثار خود را ( شعر و مقاله ) در محورهاي ذيل به دبيرخانه همايش ارسال نمايند .

محورهاي ديني :

۱- تجلي قرآن در آيينه اشعار تيليم خان

۲- جلوه هاي نيايش

۳- سيماي اهل بيت (ع) در اشعار تيليم خان

محورهاي اجتماعي :

۱- بررسي آثار تيليم خان با رويکرد تقويت روحيه تعاون و وحدت در اقوام ديني

۲- منزلت انسان در آيينه اشعار تيليم خان

۳- تحليل شرايط فرهنگي و اجتماعي روزگار حيات تيليم خان

محورهاي اخلاق و تربيت :

۱- عرفان و معنويت در آثار تيليم خان

۲- جلوه هاي امر به معروف و نهي از منکر در اشعار ايشان

۳- پندها و اندرزها

محورهاي فرهنگ و ادب :

 ۱- تحليل سبک شناسي اشعار تيليم خان

۲- راز ماندگاري تيليم خان

۳- جنبه هاي هنري اشعار تيليم خان ( موسيقي ، شعر ، سبک هاي ادبي و ... )

شرايط پذيرش آثار :

۱- اصول علمي مقاله نويسي ( چکيده ، واژه هاي کليدي ، مقدمه ، خلاصه مقاله ، در يک صفحه A4 )  رعايت گردد .

۲- مقاله بيش از بيست صفحه نباشد .

۳- مقاله ارسالي با نرم افزار Word  و با قلم 14 ارائه گردد .

۴- cd مقاله به همراه خلاصه آن از طريق پست پيشتاز به دبيرخانه همايش ارسال گردد .

۵- آثار ارائه شده با مشخصات کامل فردي ( تحصيلي، شغلي- نشاني پستي و تلفن ) به دبيرخانه همايش ارسال گردد .

۶- به مقالات برتر جوايز نفيسي اهدا مي گردد .

* ضمناً لازم به ذکر است که مقالات برگزيده در ويژه نامه تخصصي همايش به چاپ خواهد رسيد .

نشاني دبيرخانه همايش :

استان مرکزي -شهرستان ساوه-خيابان دکتر شريعتي-ميدان مادر - اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان ساوه

مهلت ارسال آثار : 15 تيرماه 90                  زمان برگزاري همايش : 26تيرماه 90

تلفن هاي تماس : 2223220-0255    ،     2223240-0255      نمابر : 2222233 - 0255

پست الکترونيکي : Ershad.news@gmail.com Ershad.news@gmail.com آدرس سايت : www.savehershad.ir

- تهران- شهرک ولی عصر - خيابان شهيد رجايي شمالي- خيابان ش اكبر حسيني- پ ۹۰- حسینیه آقداشیها

- بازار(يكشنبه) گونو خردادين ۲۲ سي(۲۲/۳/۹۰)- ساعت ۳۰/۱۵ الي ۱۷

رحمتلیک صفرعلی غیبی دن بیر شعر:

سپاس و حمد اول خالقه کی یکتادور
قدیم و لم یزل و لاشریک و همتادور
کی ذات- پاکی هامی ممکناته غالب دور
علیم و عالم و حاکم و حلیم و دانادور
یئری گؤگو هامی ممکناتی خلق ائله ین
کی هم سمیع و بصیر حی و هم توانادور
ائدیبدی خلق هامی جن و انسی دام و ددی
کی ذات- اقدسی هر عیب دن مبرادور
تمام خلقت و جنبنده نی ائدن مرزوق
رحیم و راحم و رحمان خدای-بینادور
کی ناامید ائله مز بنده سینی لوطفوندن
دئمز بیریسی دیر اعلی بیریسی ادنی دور
تمام جن و بشر وحش و طیر و جنبنده
کی ریزه خوار ولی و نعمادور
تمام گبر و مجوس و سیاه و سرخ و سفید
وظیفه خوار در- کردگار یکتادور
الها دست نیازینی بنده غمگین
دوتوبدو درگهوه صاحب- خطایادور
باغیشلا جرمینی یارب به سید ثقلین
اؤز آدین حرمتینه غافرالخطایادور
غریق لجّه عصیانم عفو ائله یارب
گلیبدی درگهوه صاحب- تمنادور

ایلگیلی لینک و قایناق: http://aghdashrosta.mihanblog.com/post/6

اوستاد آشیق مسیح الله رضایی

سال گذشته مطلبی کوتاه نوشتم درمورد آشیق مسیح الله رضایی که مورد توجه عده زیادی از دوستداران فرهنگ آذری و عشایری کشورمون حتی خارج ازکشور قرارگرفت .

 آشیق مسیح الله رضایی از چهره های ماندگار آذری زبان کشورمان است که حتی برخی خواسته اند ایشان را به نام خودشان مصادره کنند. ایشان در۲۲ کیلومتری آوج که موقعیت آن را درنقشه سایت نشان داده ام درروستای پرسبانج ( پريسبانا ) بدنیا آمده و رشد و اعتلا یافته اند نام پدر ایشان کربلایی ولی و نام مادرش صاحب سلطان بود که هر دو در این روستا مرحوم ومدفون هستند. برادران ایشان درمحله عباس آباد شهریار در استان تهران زندگی می کنند.

 اوج آوازه و شهرت ایشان قبل از انقلاب ایران بوده و یکی از پرآوازه ترین آشیق های ترکی است که دربین عشایر و اذری زبان ها شهرت خاص دارد. او درزندگی شخصی خود نیز عاشق بود و ازدواج با همسرش نیز همچون داستان های افسانه ای اش سرشار از عشق و سرگشتگی بوده که بعد از فراز و نشیب هایش به مقصود رسید (البته بقول خودش شاید همسرش عاشق اوبوده). 

نوارهای کاست او در استریو خیام قم تکثیر و در بین دوستداران وی به سرعت منشر می گردید. آرم مخصوص کبوتر (گؤگرچین ) لوگوی معرف نوارهای او بود. داستان کوراوغلی- اصلی وکرم - بئش بئش - و... شنوندگانش را پای رادیو ضبط ها میخکوب می کرد و عده ای را به وجد می آورد. عده ای نیز آن قدر غرق در شخصیت ها ومحتوای داستان های او می شدند که شاهد اشک ریختنشان بوده ام.

حضور عاشق مسیح الله رضایی درمجالس جشن و عروسی هرآذری زبان افتخاری بود که نصیبشان می شد. در دهه شصت گوشه ه ای از  نوارها خود را به تقدیر از رزمندگان و دلاوریهای آنان مزین کرد و با همراهی با تحولات انقلاب توانست درحد محدود به فعالیت های هنری خود ادامه دهد. درسال های اخیر علی رغم اجراهای محدود دچار تألمات شدید ناشی از مرگ فرزند جوان خود شد که در رثای وی نیز آهنگ های جانسوزی را زمزمه نمود.

این آشیق چهره ماندگار هنری روستای مان که بیش از نیم قرن از عمر خودرا صرف اعتلای فرهنگ باستانی آشیق خوانی آذری ها نمود همچنان دوران کهولت را درکرج ( استان البرز) سپری می نماید.

آشیق مهدی صدری یکی از هم روستاییان عزیزمان درسال هاي اخیر با صدای دلنشین خود سعی نموده پا در جایگاه این استاد مردمی نهاده وبا تلاش در پیشبرد این فرهنگ باستانی تركي آذری همچنان صدای او را زنده نگه دارد . ........

قايناق: پريسبانا وبلاگي http://paresbanaj.blogfa.com/

کتاب دده قورقود که از شاهکارهای ادبی- فولکوریک جهانی است،از یک مقدمه و 12 داستان تشکیل شده است.داستانها به نثر و نظم نوشته شده است و در خلال آنها انواع مختلف آثار ادبی شفاهی مانند بایاتی،نغمه،ضرب المثل و حتی مرثیه دیده میشود.اثری حماسی است و هر کدام از داستانها درباره دلاوریها و ماجراهای دل انگیز یکی از قهرمانها ساخته شده است.معهذا هر 12 داستان با یکدیگر نیز ارتباط دارند.در این داستانها جسارت و مردانگی و قهرمانیها و عادات و معیشت و عقاید ترکان اغوز شرح داده شده و وطن خواهی و مهمان دوستی و محبت مادر و فرزند و حرمت زنان و خصلتهای انسانی ستوده شده است.داستانها از قسمتهای منثور و منظوم تشکیل شده و نثر داستانها ساده و به زبان مردم است.اشعار داستانها در حدود دو هزار بیت است و سی در صد کتاب را تشکیل میدهد.این اشعار را اوزانها (شعرای خلق که امروز به آنها عاشیق میگویند)سروده و همراه ساز آنها (قوپوز) با آهنگهای آذری خوانده میشود.دو قسمت نثر و شعر داستانها به دنبال یکدیگر میایند.این داستانها مانند آئینه ای تمام نما فرهنگ عامیانه یا فولکلور این اقوام را در طول تاریخ نشان میدهد.

مقدمه کتاب بعدا و به قلم گردآورنده داستانها نوشته شده و نثر آن با متن داستانها متفاوت است.نویسنده کتاب و تاریخ آن معلوم نیست.ظاهرا کتاب در نیمه دوم قرن  میلادی15 تدوین شده است،ولی تاریخ و وقایع داستانها قدیم تر است.خود اینجناب با در نظر گرفتن تحقیقات دانشمندان به این نتیجه رسیده ام که این داستانها در آذربایجان و شرق آناطولی و با الهام از وقایع تاریخی ساخته شده است.منتها ریشه آنها تا آسیای میانه میرسد.از نظر خصوصیات زبانی مربوط به زمانی است که هنوز ترکی آذربایجانی از ترکی آناطولی جدا نشده بود.یعنی،همانطور که در مقدمه کتاب ذکر شده به لهجه اغوز نوشته شده است(کتاب دده قورقود علی السان طایفه اغوزان)معهذا بیشتر ویژگیهای ترکی آذری در مرحله تشکیل را در خود حفظ کرده است.اسامی جاهائیکه بعنوان محل وقوع حوادث و داستانها آمده (گنجه،بزدعه،قلعه الینجه،گویجه گولی یا دریاچه گویجه،درشام و دربند) مربوط به آذربایجان است ولی از شهرهای شرقی آناطولی (طرابزون،بایبورد و ماردین) هم بنام شهرهای همسایه کافر یاد شده که میتواند درباره تاریخ وقوع حوادث نیز اطلاعات تقریبی بما بدهد.با این ترتیب این وقایع مربوط به زمانی است که هنوز این شهرها از طرف ترکان سلجوقی (اغوزها) فتح نشده  و سکنه شان بدین اسلام درنیامده بودند،یعنی قرن 12 میلادی و یاقبل از آن.به نظر پروفسور و.و.بارتولد مستشرق معروف روسی که عمری را در تحقیق دده قورقود گذرانیده و همچنین پروفسور م.ارگین استاد ادبیات ترکی دانشگاه استانبول ،حوادث اصلی داستانها در آذربایجان رخ داده است.

از این اثر دو نسخه خطی یکی در کتابخانه درسدن آلمان و دیگری در کتابخانه واتیکان موجود است.نسخه واتیکان بعدا پیداشده و ناقص است.هر دونسخه به حروف عربی نوشته شده است.کتاب دده قورقود به زبانهای مختلف ترجمه و چاپ شده است.در ترکیه و جمهوری آذربایجان هم عین کتاب و هم به حروف لاتین و سیریلیک به دفعات چاپ شده و مورد بررسی علمی دانشمندان اروپایی (دیتس و فیشر) و روسی (بارتولد) و ترکیه(اورخان شائق،محرم ارگین) و آذربایجان (حمید اراسلی،دمیرچی زاده،جمشیدوف)قرار گرفته است.

در ایران سهند(ب.قراچورلو)شاعر فقید آذربایجان داستانها را به شعر سروده و قسمت اول آن را علی رغم ممنوعیت رژیم پهلوی در دوجلد بنام سازیمین سوزو (سخن ساز من)چاپ کرده است.بعد از انقلاب کتاب دده قورقود با املاء امروزی از طرف م.ع.فرزانه چاپ شده و در مجله وارلیق نیز اینجناب دو مقاله درباره دده قورقود نوشته ام.(دکتر جواد هیئت، ادبیات شفاهی خلق اذربایجان،وارلیق،تابستان 1360)

ترجمه فارسی دده قورقود نیز از ترجمه های انگلیسی و امریکایی به نامهای بابا قورقود و حماسه دده قورقود چاپ شده است(بابا قورقود ،جفریل ویس،ترجمه فریبا عزب دفتری و محمد حریری اکبری،نشر ابن سینا،تبریز 1355) و (انار،حماسه دده قورقود ، ترجمه ابراهیم دارابی ،نشر نوپا،تهران،1355)

دده قورقود که این کتاب به نام اوست و در همه داستانها حاضر بوده و در اخر هر داستان وارد صحنه میشود و داستان را با سخنان نغز و پند آمیز خود به پایان میرساند یکی از اوزان ها و در عین حال ریش سفید و دانا  و مصلحت اندیش قبیله اغوز است.

دیتس ، دانشمند آلمانی ، ترجمه داستان تپه گوز (هیولای یک چشم)را به آلمانی منتشر ساخته و آن را با اودیسه هومر مقایسه کرده و نظر داده است که هومر در سرودن اودیسه از این داستان کهن که بعدها در بخشی از کتاب دده قورقود جای گرفته بهره جسته یا دست کم از مضمون آن باخبر بوده است.در داستانهای دده قورقود زنان منزلتی بالا و همطراز با مردان دارند.در این داستانها خانواده تک زوجی(مونوگام) است و یکی از راه و رسم انتخاب همسر هماورد بودن دختر و پسر در اسب سواری و تیر اندازی و شمشیر زنی  و کشتی  و جنگاوری است.

از نظر دستوری دده قورقود در حدود 90 درصد با زبان معاصر آذری مطابقت مینماید.در ضمایر و قیود و حروف ربط در طول هشتصد سال سیر تکاملی ،بعضی تغییرات پدید آمده است،بعضیها متروک و بعضیها هم هنوز عینا بکار میرود.مثلا "بن" به "من" ،"قانقو" به "هانگی"، قاچان به "هاچان"،"اول" و "شول" به "او"(اغلب این واژه ها تا اواخر قرن 18 نیز در آثار شعرا بکار میرفت.) "بیرله" به "ایله"، "کیبی" به "کیمی" و "آوه ت"تبدیل به بلی (عربی) شده است.

از نظر لغوی نیز کما بیش تفاوتهایی با زبان معاصر در آن دیده میشود.لغات خارجی هم بسیار کم دارد  مثلا در تمام کتاب 350 کلمه عربی و 136 کلمه فارسی هست که اغلب اصطلاحهای مذهبی و جنگی است.کلمات ترکی یا عینا در زبان امروزی بکار میرود ،یا تغییراتی در آنها رخ داده، و یا اینکه بکلی متروک شده اند.

در دده قورقود کلمات مترادف زیاد، و اغلب با هم بکار رفته است.در بعضی جاها کلمات مترادف هر دو ترکی ولی مربوط به لهجه های مختلف است.مانند"ائت،قیل=بکن"و"دئه،سؤیله،آییت،دگیل=بگو""اسن،ساغ=سالم"،"قیزیل،آلتون=طلا"و"گئتمک،وارماق=رفتن"و"ییگیت،آلپ،جلاسون،آره ن،اؤوره ن=قهرمان"،"یاقشی،یاخشی،ائیو،ییک=خوب"و"توی،دوگون=عروسی" و نظایر اینها.در برخی موارد یکی از کلمات مترادف ترکی و دیگری عربی یا فارسی است که با هم بکار رفته اند مانند:آغیر و عزیز،یازی و یابان،اوچماق و بهشت،ایاق و صراحی ،ساواش و جنگ ،تانری و الله، و نظایر اینها.

این قبیل کلمات نشان میدهد که اولا زبان دده قورقود زبان خالص قبیله اغوز نیست بلکه امیخته ای از زبانهای قبایل اغوز و قبچاق و ترکان شرقی است،یعنی زبان ترکی آذری در مرحله تشکیل است و بکار بردن کلمات عربی و فارسی با کلمات مترادف ترکی نشانگر آن است که در این دوره کلمات عربی و فارسی تازه وارد زبان مردم شده و هنوز برای همه قابل فهم نبوده و لذا همراه با کلمات هم معنای ترکی بکار رفته است.این قبیل کلمات که بیشتر از راه نفوذ دولتی و مذهبی و عرفان و ادبیات وارد ترکی شده بعد از مدتها جای کلمات ترکی را گرفته و در دوره های بعدی مستقلا بکار رفته است.

از :دکتر جواد هیئت،سیری در تاریخ زبان و لهجه های ترکی،نشر پیکان

منبع:بنياد مختومقلي http://pyragy.blogfa.com/post-1070.aspx